Overzicht Mineralen
#169 27 december 2025

Overzicht Mineralen

Een mineraal is geen detail, het is een bouwsteen

Bij andere media zie je eind december steevast een jaaroverzicht verschijnen. Wij doen het dit jaar anders. Geen lijstjes met hoogtepunten, maar iets waar we al twee jaar systematisch aan gewerkt hebben: een volledig overzicht van mineralen.

Waarom? Omdat mineralen geen randverhaal zijn. Ze vormen letterlijk de basis van je gezondheid. In deze aflevering nemen we je nog één keer mee door de belangrijkste inzichten, zodat alles mooi samenvalt.

Als je één ding onthoudt uit deze aflevering:
Een mineraal is een bouwsteen die je lichaam niet zelf kan aanmaken.
We moeten ze halen uit onze voeding, en die voeding haalt ze op haar beurt uit de bodem.

Twee grote groepen mineralen

We maken altijd hetzelfde fundamentele onderscheid:

  • Macromineralen:nodig in grotere hoeveelheden (nog altijd milligrammen)
  • Spoorelementen:nodig in kleinere hoeveelheden, maar essentieel

Laten we ze samen overlopen: snel, helder en met één kernwoord per mineraal.

Macromineralen: de grote bouwers

Calcium: de bouwer

Calcium kennen we vooral van sterke botten, maar het doet veel meer:

  • botopbouw
  • spiercontracties
  • signaaloverdracht

Belangrijk detail: calcium werkt niet alleen.
Je hebt vitamine D en vitamine K2 nodig om calcium op de juiste plaats te krijgen.

Magnesium: de ontspanner

Magnesium is misschien wel het meest besproken mineraal in onze podcast.

Het speelt een rol bij:

  • ontspanning van spieren
  • stressregulatie (mentaal én fysiek)
  • energieproductie

Tekort?
Dan zie je vaak:

  • spierkrampen
  • rusteloze benen
  • een trillend ooglid
  • moeite om mentaal tot rust te komen

Hoe meer inspanning (ook mentale), hoe meer magnesium je verbruikt.

Natrium & Kalium: de waterregelaars

Deze twee horen samen.

Ze regelen:

  • vochtbalans in en uit de cel
  • elektrische signalen
  • bloeddruk

Het probleem vandaag?
We krijgen te veel natrium en te weinig kalium binnen.

Praktische tip:
Eet dagelijks 1 à 2 bananen eenvoudige manier om kalium aan te vullen.

Fosfor: de energieleverancier

Fosfor is cruciaal voor de aanmaak van ATP, onze universele energiebron.

Maar:

  • te veel fosfor (vooral uit zwarte frisdranken)
  • kan calcium uit de botten trekken
  • verhoogt het risico op botontkalking

Water blijft hier de beste keuze.

Zwavel: de ontgifter

Zwavel is essentieel voor:

  • ontgifting
  • herstel
  • aanmaak van glutathion

Kanttekening:
Bij sommige mensen (bij darmdysbiose) kan er te veel zwavel ontstaan
herkenbaar aan die typische rotte-eiergeur.

Begin altijd met zwavelrijke voeding, niet meteen supplementen.

Samenvatting macromineralen

Calcium bouwt.
Magnesium ontspant.
Natrium en kalium regelen vocht en signalen.
Fosfor levert energie.
Zwavel ondersteunt herstel en ontgifting.

Spoorelementen: klein, maar krachtig

IJzer: de zuurstofdrager

IJzer zorgt voor:

  • zuurstoftransport
  • energie
  • aanmaak van rode bloedcellen

Belangrijk:

  • een tekort voel je snel (vermoeidheid)
  • niet zomaar suppleren zonder tekort
  • chronisch tekort? denk aan de darm

Zink: de reparateur

Zink is cruciaal voor:

  • immuniteit
  • wondheling
  • nagels, huid, haar

Bij ziekte mag zink tijdelijk hoger,
maar niet structureel zonder controle.

Let op de balans met koper.

Koper: de helper

Koper:

  • ondersteunt ijzer
  • speelt een rol in energieproductie

Te veel zink kopertekort
Te veel koper zinktekort

Evenwicht is alles.

Jodium: de schildkliermotor

Nodig voor:

  • aanmaak van schildklierhormonen
  • metabolisme

Bronnen:

  • zeewier
  • gejodeerd zout

Minder brood eten?
Check dan of je nog genoeg jodium binnenkrijgt.

Selenium: de antioxidantbeschermer

Selenium:

  • activeert schildklierhormonen
  • beschermt cellen

2-3 Brazilnoten per dag (uit Brazilië!) volstaan.

Silicium: de bindende kracht

Belangrijk voor:

  • bindweefsel
  • collageen
  • huid, haar, nagels

Vaak gecombineerd met:

  • collageensupplementen
  • sneller herstel bij blessures

Mangaan: de stille helper

Ondersteunt:

  • botaanmaak
  • kraakbeen
  • antioxidantenzymen

Wordt zelden getest, maar is wél essentieel.

Molybdeen: de ontgifter in de schaduw

Helpt bij:

  • afbraak van overtollige zwavel
  • alcoholgevoeligheid bij bepaalde mensen

Geen excuus om meer te drinken

Chroom: de bloedsuikerbegeleider

Chroom:

  • stabiliseert bloedsuiker
  • ondersteunt insulinewerking

Wordt vaak ingezet bij:

  • bloedsuikerschommelingen
  • risico op type 2 diabetes

Fluor: de tandversterker

Fluor:

  • beschermt tandglazuur
  • vermindert gaatjes

Maar:

  • te veel is toxisch
  • stapelt zich op in het lichaam

Hierover halen we binnenkort een expert aan tafel.

Samenvatting spoorelementen

  • IJzer transporteert zuurstof.
  • Zink repareert en versterkt.
  • Koper ondersteunt energie.
  • Jodium stuurt je metabolisme.
  • Selenium beschermt.
  • Silicium versterkt bindweefsel.
  • Mangaan ondersteunt botten.
  • Molybdeen helpt ontgiften.
  • Chroom stabiliseert bloedsuiker.
  • Fluor beschermt tanden.

Minder bekende, maar relevante mineralen

Voor de volledigheid noemen we ze nog even:

  • Kobalt: nodig voor vitamine B12
  • Vanadium: mogelijk effect op bloedsuiker
  • Nikkel: enzymwerking
  • Tin: functie nog onduidelijk
  • Boor: botten en mogelijk hormonen

Veelgestelde vragen

Wat is de belangrijkste boodschap over mineralen in deze aflevering?

+
Een mineraal is een bouwsteen die het lichaam niet zelf kan aanmaken. Het komt uit de natuur, uiteindelijk uit de aarde, en bereikt ons via planten (en dieren die planten eten). Hoeveel mineralen je binnenkrijgt, hangt dus sterk af van je voeding. Als je één ding onthoudt, dan is het deze definitie.

Wat is het verschil tussen macromineralen en spoorelementen?

+
Macromineralen hebben we nodig in grotere hoeveelheden, terwijl spoorelementen in kleinere hoeveelheden nodig zijn, maar daarom niet minder belangrijk. Met “groter” bedoelen we nog altijd milligrammen, geen grote volumes. In de aflevering worden ze zo gegroepeerd om hun functies duidelijker te maken. Zelfs kleine tekorten kunnen grote gevolgen hebben.

Waarom worden calcium, vitamine D en vitamine K2 samen besproken?

+
Calcium wordt omschreven als “de bouwer”, vooral bekend voor sterke botten, maar het is ook nodig voor spiercontracties. De belangrijke nuance is dat calcium in de botten moet geraken, en daar helpen vitamine D en vitamine K2 bij. Zonder die vitamines kan extra calcium weinig effect hebben. Daarom worden ze als een functioneel trio gezien.

Wat is de kernboodschap rond natrium en kalium?

+
Deze mineralen worden beschreven als “waterregelaars” die samen het vocht in en rond de cellen en de elektrische signalen sturen. Te veel natrium en te weinig kalium kan die balans verstoren, met gevolgen voor onder andere de bloeddruk en spierkrampen. Een praktische tip uit de aflevering is om dagelijks één tot twee bananen te eten voor extra kalium. Het gaat vooral om het evenwicht tussen beide.

Welke waarschuwingen worden gegeven over supplementen zoals ijzer en fluor?

+
Bij ijzer wordt duidelijk gezegd dat je niet zomaar mag suppleren zonder een vastgesteld tekort, omdat een overschot problemen in de darmen kan veroorzaken. Fluor wordt beschreven als nuttig voor het tandglazuur, maar in te grote hoeveelheden als giftig en moeilijk af te voeren door het lichaam. Over fluor bestaan verschillende meningen, zeker bij lage dosissen. De algemene boodschap is: test indien mogelijk en vermijd blind supplementgebruik.

Beluister

0:00 00:28:41

Spotify

YouTube