Omdat dit sneller in het medische dan in het pure voedingshoekje duikt, hebben we opnieuw Ann Lannoye in de studio gehaald (jawel, het is alweer even geleden sinds onze aflevering over de schildklier). En zoals altijd: Ann bracht rust, nuance en vooral… een breed kader.
Candida: schimmel, maar ook “normaal”
Het belangrijkste om meteen recht te zetten: candida is niet automatisch een vijand.
Candida behoort tot de schimmelfamilie en maakt deel uit van onze natuurlijke flora. En dat microbioom zit niet alleen in onze darm:
- mondmicrobioom
- huidmicrobioom
- darmmicrobioom
- zelfs op andere slijmvliezen
We zijn dus (zoals Sven het mooi zei) eigenlijk een wandelende verzameling micro-organismen. Candida leeft meestal netjes “in harmonie” mee… tot de balans verschuift.
Candida-overgroei betekent: ze is er niet gewoon, ze gaat domineren. En dan kunnen klachten ontstaan.
Heeft candida een functie?
Ann was daar heel eerlijk in: we kennen geen duidelijke “nuttige taak” zoals bij sommige bacteriën.
Maar er is wél een opvallende piste die soms terugkomt in de praktijk:
- schimmels kunnen zware metalen binden (zoals bij blootstelling of oude kwikvullingen)
- candida kan dan als het ware een “opvangplek” worden, zodat die metalen zich minder makkelijk in organen afzetten
Belangrijk detail: als je candida agressief gaat bestrijden, kunnen die gebonden zware metalen vrijkomen. Daarom hamert Ann op: test, opvolgen, en niet blind “volle bak aanvallen”.
Hoe herken je candida-overgroei?
Hier werd het interessant, want veel mensen willen een snelle checklist. Maar Ann temperde meteen:
Candida in de darm geeft vaak vage klachten en kan lijken op van alles.
Toch zijn er signalen die vaker voorkomen:
- jeuk (door verhoogde histamine-activiteit / immuunreacties)
- klachten die lijken op histamineproblemen
- vermoeidheid, immuunklachten, “vaag ziek gevoel”
- soms spijsverteringsklachten (maar niet altijd)
En ja: die beroemde witte tong?
- dat kan wijzen op orale candida
- vooral zichtbaar als je langer niets gegeten hebt
- maar: afwezigheid sluit niets uit
Testen: hoe weet je het zeker?
Ann gaf drie grote testpistes:
- Stoelgangtest
- actief zoeken naar candida in de darm
- Urinetest (organische zuren)
- via metabolieten die candida achterlaat
- vaak internationaal, niet typisch Belgisch
- Bloedtest (antilichamen)
- kan aantonen dat je immuunsysteem reageert
- maar zegt minder goed waar het zit en hoe actief het is
Een belangrijke nuance:
Je kan in bloed niets zien en toch in de darm een duidelijke overgroei hebben (dat gebeurt echt).
SIFO: de “schimmel-SIBO” waar je bijna niet op test
We hebben het in Beetweters al vaak gehad over SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm). Maar Ann herinnerde ons aan een broertje:
- SIFO = schimmelovergroei in de dunne darm
En dat is lastig, want:
stoelgangtest mist dit vaak (te “laag” gemeten)
ademtesten zijn voor bacteriële fermentatie, niet voor schimmels
dus vaak blijft het een klinische inschatting
Een typische aanwijzing die Ann gaf:
- heel snel opgeblazen (binnen het uur na eten)
- vooral na koolhydraten en suikers
- SIBO en SIFO komen vaak samen
Waarom krijg je candida-overgroei?
Dit was misschien wel de kern van de hele aflevering: het is bijna altijd multifactorieel.
Veelvoorkomende triggers
- antibiotica (gaten in het “microbiële tapijt” → candida neemt plaats in)
- corticosteroïden / cortisone
- maagzuurremmers (poort open voor schimmels, bacteriën en zelfs parasiet-eitjes)
- hoge bloedsuikers / slecht gereguleerde diabetes
- stress, slaaptekort, weinig beweging
- lokale factoren zoals blokjes, protheses (nestplaatsen)
En telkens keren we terug naar dezelfde basisvraag:
Hoe sterk is je barrièresysteem en je microbioom?
- darmbarrière
- slijmvliesbarrières
- huidbarrière
- immuunsysteem
“Oké, ik heb het. Hoe geraak ik ervan af?”
Hier maakte Ann een punt dat we helemaal onderschrijven:
Candida aanpakken alsof het één boos beestje is dat je simpelweg “doodt”, is te kort door de bocht.
Je kan wel afdoden, met medicatie (bijv. nystatine) of natuurlijke middelen, maar als je de oorzaak en de leegte niet aanpakt, komt het terug.
Natuurlijke middelen die vaak gebruikt worden
- oregano-olie
- berberine
- caprylzuur
Maar let op: middelen zijn maar één stuk van de puzzel.
Voeding: kan je candida “uithongeren”?
Sven vroeg het rechtuit: “Werkt keto dan? Verdwijnt candida dan?”
Ann’s antwoord was genuanceerd:
je kan overgroei verminderen door suikers en snelle koolhydraten te beperken
maar uitroeien is niet het doel (candida hoort in beperkte mate bij ons)
het risico zit in wat er gebeurt ná die reductie
De sleutelzin van de aflevering:
Als de vrijgekomen plek niet wordt ingenomen door “goede flora”, dan komt candida gewoon terug zodra je weer koolhydraten eet.
En nog iets belangrijks:
- candida kan zich aanpassen (soms “overschakelen” naar andere voedingbronnen)
- dus: niet agressief blijven schieten, maar slim begeleiden
De echte strategie: herstel het “microbiële tapijt”
Ik vat het even samen zoals we het in de studio voelden:
- Breng in kaart wat er speelt (testen waar zinvol)
- Verminder de overgroei (met voeding en/of middelen)
- Vul de leegte op zodat candida geen ruimte meer heeft
En dat “opvullen” is vaak slimmer via prebiotische strategieën dan blind probiotica slikken.
Wat helpt je microbioom echt vooruit?
- vezels (voeding voor je goede darmbacteriën)
- polyfenolen (kleurstoffen en bioactieve stoffen uit planten)
- veel variatie & kleur op je bord
- matig met suiker-excessen
- stress en slaap: ja, opnieuw die twee…
Polyfenolen kwamen nog mooi terug aan het einde:
- vooral in donkere en kleurrijke groenten/fruit
- ook in koffie en pure cacao (puur, niet vol suiker)
De belangrijkste takeaways op een rij
- Candida is normaal, overgroei is het probleem.
- Klachten zijn vaak vaag, dus test waar mogelijk.
- Denk aan triggers zoals antibiotica, cortisone, maagzuurremmers, stress en hoge bloedsuiker.
- Behandeling revealing: niet enkel afdoden, ook oorzaken aanpakken.
- Het succes zit in het herstel van je microbioom:
- “geen ruimte” = candida kan niet domineren
- Keto kan tijdelijk helpen verminderen, maar terugval hangt af van herstel en opvulling.